keuzehulp

Hoe kies ik het juiste plaatmateriaal?

Een constructieplaat is plaatmateriaal dat niet alleen in de bouw wordt gebruikt, maar ook bij het maken van meubels of andere constructies. De bekendste soorten zijn multiplex, MDF, spaanplaat, OSB en underlayment. Maar er zijn nog veel meer soorten plaatmateriaal. Kenmerkend voor dit materiaal is dat het bestaat uit verlijmde laagjes hout (bijvoorbeeld triplex of multiplex) of uit grove vezels die met lijm samengeperst worden tot een massieve plaat. Vrijwel het hele assortiment plaatmateriaal van GAMMA is voorzien van het FSC-logo of het PEFC-keurmerk: het plaatmateriaal is dus gemaakt van hout uit verantwoord beheerde bossen.

Plaatmateriaal voor binnen of buiten?

Het meeste plaatmateriaal is voor gebruik binnenshuis. Platen die buiten gebruikt worden, hebben een extra coating en zijn watervast verlijmd om vocht te weren. Als je constructieplaten buiten zou gebruiken die daar niet geschikt voor zijn, merk je dit na een paar weken doordat het plaatmateriaal opzwelt van het vocht. Voor de verlijming van plaatmateriaal worden ook wel de termen interieur en exterieur gebruikt. Interieur betekent dat de verlijming niet geschikt is voor buitentoepassing, exterieur betekent dat de verlijming vochtbestendig is. Let op: dit wil niet zeggen dat het hout tegen vocht bestand is!

Plaatmateriaal kiezen

Wil je weten welke plaat je voor jouw klus nodig hebt? Bekijk dan onderstaand keuzeschema.

Plaatmateriaal voor binnen

Voor gebruik binnenshuis heb je veel keuze uit diverse ‘interieur’ plaatmaterialen. Je kunt binnen natuurlijk ook plaatmateriaal gebruiken dat geschikt is voor buiten, maar de prijzen lopen hierbij wel sneller op. Dit zijn alle soorten plaatmateriaal voor binnen op een rijtje:

Spaanplaat

Spaanplaten zijn relatief goedkoop en makkelijk te verwerken. Dit plaatmateriaal is gemaakt van fijne spaanders en wordt vooral gebruikt voor constructieve klussen. Spaanplaat kan daarnaast gebruikt worden bij het maken van meubels. Voor een zelfgebouwd schuifdeursysteem zijn spaanplaten ook erg handig: deze platen zijn al afgewerkt met een mooie, witte toplaag of een houtdesign. Tot slot kun je spaanplaat inzetten als egalisatiemateriaal om de vloer – voor je laminaat of tapijt legt – mooi vlak te krijgen.

Bekijk het assortiment spaanplaten

Underlayment

GAMMA verkoopt twee soorten underlayment: een plaat van grenenhout en een vurenhouten variant. De plaat van grenenhout is wat grover en kan gebruikt worden voor binnen- en buitenbetimmering waarbij decoratie geen grote rol speelt. Underlayment van vurenhout kan voor dezelfde constructies worden gebruikt, maar wordt vaker ingezet bij decoratieve constructies. Daarom wordt deze soort vaak gebruikt bij het maken van meubels. Underlayment van vurenhout is bovendien voorzien van een mes en groef, waardoor je deze eenvoudig in elkaar kunt steken.

Bekijk het assortiment underlayment

OSB-plaat

Een OSB-constructieplaat bestaat uit verschillende lagen van grove houtspaanders die onderling zijn verbonden met lijm. Deze platen zijn zeer sterk, licht in gewicht en gaan lang mee, waardoor deze erg geschikt zijn voor vloeren en het maken van wanden. Deze relatief goedkope plaatsoort is een echte constructieplaat. Bij het maken van meubels is OSB minder makkelijk te verwerken door de grove structuur. Sommige OSB-platen hebben een mes en groef, waardoor je deze makkelijk aan elkaar kunt bevestigen.

Bekijk het assortiment OSB-platen

MDF

MDF is vervaardigd uit houtstof, dat met lijm onder hoge druk tot een plaat geperst wordt. MDF-platen zijn makkelijk te zagen en geschikt om te frezen. Het is verstandig om schroefgaten voor te boren om splijten te voorkomen. MDF wordt veel gebruikt om meubels mee te maken. Doordat MDF-platen glad zijn, kun je deze makkelijk verven. Gebruik hiervoor eerst een speciale MDF-grondverf, zodat de verf goed hecht. Voor vochtige ruimtes kun je de vochtwerende plaat van MDF gebruiken. Deze groene plaat is geïmpregneerd. Let op: deze plaat is niet geschikt voor buiten! Een ander soort MDF is de 'buig-MDF'. Deze platen zijn aan één zijde ingesneden en daardoor buigzaam. Handig bij het afwerken van ronde vormen. Tot slot zijn er dunne, wit gelakte MDF-platen, die je kunt gebruiken als achterkant van een meubel.

Bekijk het assortiment MDF-platen

Hardboard en zachtboard

Hardboard wordt onder hoge druk geperst en bestaat uit gemalen houtvezels. Je kunt het goed gebruiken als achterzijde van meubels, bijvoorbeeld bij een boekenkast. Hardboard wordt ook gebruikt bij het egaliseren van vloeren of als bodem voor een bed. Als je hardboard vochtig maakt, kun je het ook in gebogen vormen bevestigen. Zachtboard wordt wat minder hard geperst. Daardoor kun je dit niet als constructieplaat gebruiken, want de draagkracht is hier onvoldoende voor. Het wordt veel gebruikt als ondervloer. Daarnaast kun je zachtboard gebruiken als prikbord.

Bekijk het assortiment hardboard en zachtboard

Multiplex

Multiplex is de verzamelnaam voor constructieplaten die uit meerder lagen bestaan. Dat kunnen laagjes hardhout of zachthout zijn. De hardhouten platen zijn voorzien van een mooie toplaag en zijn daardoor geschikt voor het bouwen van meubels. Deze kun je vervolgens lakken met een transparante lak. De zachthouten multiplex platen hebben ook een mooie toplaag, maar kunnen wat meer noesten bevatten. Een bekende soort is de berken multiplexplaat of de timmerplaat van populierenhout. Je kunt ook zelf een deur maken van multiplex. Hiervoor kun je de multiplex deurpanelen (met een dikte van 4 cm) gebruiken. Tot slot heb je buigzame multiplex (met een dikte van 5 mm). Dit is handig plaatmateriaal voor het afwerken van ronde vormen.

Bekijk het assortiment multiplex

Plaatmateriaal voor buiten

Er zijn verschillende constructieplaten die je buiten kunt gebruiken. Het is belangrijk dat je de exterieur-platen voorziet van een goede voorbehandeling, zodat deze niet door het vocht aangetast worden (de randen van de platen behandel je met watervaste rand-sealer of PVAC-lijm, de platen zelf zet je een paar keer in de grondverf). Dit is het plaatmateriaal voor buiten op een rij:

Hardhouten multiplex

Hardhouten multiplex en garantie multiplex zijn watervast verlijmd. Deze bestaan uit meerdere lagen hardhout en zijn verlijmd met hoogwaardige lijm. Hierdoor heeft vocht geen kans om binnen te dringen. Deze platen hebben een gladde toplaag, waardoor je dit plaatmateriaal perfect kunt gebruiken voor het maken van buitenmeubels, dakrandpanelen, bootonderdelen, scheidingswanden en diverse betimmeringen.

Bekijk het assortiment hardhouten multiplex

Betonplex

Betonplex, of beton-multiplex, heeft een kern van vurenhouten of populierenhouten lagen. Deze lagen zijn verlijmd met een watervaste, kwalitatieve lijm. De epoxy toplaag vormt een harde en waterdichte afwerking van het hout. Hierdoor is nabehandeling niet nodig. Oorspronkelijk is betonplex ontworpen voor het maken van betonnen bekistingen, maar het is ook geschikt voor buitenmeubels, vloeren of schotten van aanhangwagens. Wil je betonplex schilderen? Dan is het aan te raden om eerst een primer te gebruiken voor een goede hechting.

Bekijk het assortiment betonplex

Compactplaat

Compactplaat is een kunststof vezelplaat die onder zeer hoge druk tot stand komt. Doordat er een watervaste lijm wordt gebruikt, is dit plaatmateriaal ook geschikt voor buiten. De compactplaten zijn uv-bestendig, onderhoudsarm en hebben een erg hard oppervlak. Je kunt compactplaten eenvoudig bevestigen met de bijbehorende plaatschroeven. De compactplaat wordt vaak gebruikt als dakrandpaneel, gevelbekleding of als reclamebord. Compactplaten kun je niet makkelijk schilderen, daarom is dit plaatmateriaal verkrijgbaar in diverse kleuren.

Bekijk het assortiment compactplaten

Meer klusadvies

Klusadvies - hout - Hout zagen met een handzaag, hoe doe je dat? - thumbnail
Hoe kan ik hout zagen? stappenplan
Welke meubels kan ik maken met steigerhout?
Welke meubels kan ik maken met steigerhout? stappenplan
Klusadvies - hout - Steigerhout oud maken, hoe doe je dat? - thumbnail
Zo kun je steigerhout oud maken stappenplan
Klusadvies - hout - Hoe maak ik een steigerhouten tafel? - thumbnail
Zo maak je een steigerhouten tafel stappenplan
Deze keuzehulp komt voor in