stappenplan

Hoe leg ik elektra in de badkamer aan?

Voor je elektra kunt installeren in de badkamer, moet je controleren of je een aardlekschakelaar hebt of niet. Vanaf 1975 moet de groepenkast namelijk beveiligd zijn met een aardlekschakelaar van 30 milliampère. Deze schakelt de stroom uit bij de minst of geringste stroomlek. Woon je in een huis dat gebouwd is voor 1975? Dan kun je controleren of er een aardlekschakelaar is aangebracht door een kijkje te nemen in de groepenkast of door hier een vakman naar te laten kijken. Blijkt hieruit dat in jouw groepenkast een aardschakelaar ontbreekt? Laat deze schakelaar dan alsnog door een vakman aanleggen.

Let op!

Schakel de bijbehorende groep uit en verwijder indien mogelijk tijdelijk de zekering. Zo voorkom je dat een huisgenoot per ongeluk de stroom weer inschakelt. Waarschuw jouw huisgenoten dan ook altijd wanneer je met elektra bezig bent.

stap 1

Geen aardlekschakelaar

Is jouw huis niet beveiligd met een aardlekschakelaar? Dan gelden voor de badkamer de volgende eisen:
- Alle waterleidingen en metalen delen van de vloer (Lewisplaten), de badkuip, de douche en de cv moeten afzonderlijk geaard zijn (blanke aardedraad).
- In de badkamer mogen er alleen stopcontacten bevestigd worden op minimaal 60 cm afstand (hemelsbreed) van een kraan.
- Een hooggeplaatste trekschakelaar (voor de wasmachine) is toegestaan, mits deze op 2,5 m hoogte zit en minimaal 60 cm verwijderd is van de badkuip, douche en wastafel.
- Alle lampen moeten waterdicht zijn (minimaal beveiligingswaarde IP65). Ook moet verlichting altijd geaard of dubbel geïsoleerd zijn (klasse III).
- Zwakstroom (12 V, 24 V) halogeenspotjes zijn toegestaan, maar alleen als de transformator zich buiten de badkamer bevindt. 220 V-apparaten (föhn, elektrische kachel, radio of tv) mogen niet in de badkamer worden gebruikt.

stap 2

Wel aardlekschakelaar: zonering

Is je elektrische installatie beveiligd met een aardlekschakelaar (< 30 mA)? Dan geldt voor de badkamer de volgende zonering***:
- Zone 0 = Directe omgeving van het bad en van de douchebak.
- Zone 1 = Bij een bad en bij een douchecabine is dit de ruimte boven het bad en boven de douchebak. Bij een douchekop zonder douchecabine is dit een straal van 1,2 m rondom de douchekop.
- Zone 2 = Ruimte van 0 tot 60 cm naast het bad of de douchecabine. Bij een douchekop zonder douchecabine is er geen zone 2.
- Zone 3 = Ruimte van 60 cm naast het bad of de douchecabine tot 3 meter van het bad of douchecabine.

In zone 0 mag zich geen elektrische apparatuur of lamp bevinden. Lampjes (12 V, klasse III) die voldoen aan de IP-norm IPX8 mogen wel.

In zone 1 mogen alleen lampen of apparaten worden gebruikt van maximaal 12 V wisselspanning (klasse III). Deze lampen of elektrische apparatuur moeten voldoen aan beschermingsklasse IPX5. Lampen en apparatuur van 230 V zijn in deze zone verboden.

In zone 2 mag alleen elektrische apparatuur worden gebruikt die minimaal voldoen aan de beschermingsklasse IPX4 en klasse I, II of III.

Zone 3 is het gebied vanaf zone 2, tot 3 meter van douche of bad. In deze zone mag je wel schakelaars en geaarde stopcontacten plaatsen, maar alleen als deze veilig achter een aardlekschakelaar staan. Ook verlichting met een lagere beschermingswaarde (IP-x4) is toegestaan. Wel moeten de lampen van klasse I, II of III zijn. In de rest van de badkamer mag apparatuur (230 V) met randaarde worden gebruikt.

Tip!

Meer informatie nodig?
Raadpleeg voor de exacte en een uitgebreidere verklaring van de zonering de Nederlandse norm (NEN 1010) of vraag dit na bij een erkend vakman.

stap 3

Wel aardschakelaar: klasse-aanduiding

Klasse-aanduiding van badkamerverlichting:
- Klasse I: geaard armatuur (230 V). Aangeduid met: [symbool]
- Klasse II: dubbel geïsoleerd armatuur (230 V). Aangeduid met: [symbool]
- Klasse III: extra lage veiligheidsspanning. Aangeduid met: [symbool]
Verder geldt de volgende regel (net als wanneer er geen aardeschakelaar is):
- Alle waterleidingen en metalen delen van de vloer (Lewisplaten), de badkuip, de douche en de cv moeten afzonderlijk geaard zijn (blanke aardedraad).

Tip!

Een dubbelpolige schakelaar
Vaak worden lampen en stopcontacten in de badkamer gekoppeld aan een dubbelpolige schakelaar. Op deze manier kan het hele elektracircuit tussen stopcontact en schakelaar volledig vrij van elektrische stroom worden gemaakt. Handig!

Elektriciteit

Als je aan het klussen bent met elektrisch gereedschap, let dan op het volgende:
- Gebruik je elektrisch gereedschap? Rol de kabelhaspel dan helemaal uit. Een opgerold verlengsnoer kan zijn warmte niet kwijt en gaat na verloop van tijd smelten. Hierdoor ontstaan vonken, wat weer kan leiden tot brand.
- Sluit nooit te veel punten aan op dezelfde groep. Als de stop springt, valt alles namelijk tegelijk uit. Bovendien kan dit overbelasting en oververhitting veroorzaken. Sluit apparaten die veel stroom verbruiken, zoals een (vaat)wasmachine, droger of elektrische oven, daarom ieder op een aparte groep aan.
- Als je een elektrisch apparaat even niet nodig hebt, kun je het beste de stekker uit het stopcontact trekken.

Dit stappenplan komt voor in